Η ζωή δεν είναι πρόβα
Σε 30 δευτερόλεπτα: Τα χρήματα μπορεί να περιμένουν· η υγεία και η ενέργεια όχι πάντα. Συχνά αναβάλλουμε όσα έχουν αξία για εμάς, περιμένοντας τη «σωστή στιγμή». Ο οικονομικός σχεδιασμός δεν αφορά μόνο το πόσα θα έχουμε στο μέλλον. Αφορά και το τι θέλουμε να μπορούμε να κάνουμε, όσο έχουμε τη δυνατότητα να το χαρούμε. Να προετοιμαζόμαστε για το αύριο, χωρίς να ξεχνάμε να ζούμε σήμερα.
«Η ζωή δεν είναι πρόβα», λέει ο Βρετανός financial planner Paul Armson, από τους πρωτοπόρους του σχεδιασμού που βάζει στο κέντρο τη ζωή του ανθρώπου και όχι μόνο τα χρήματά του. Κι όμως, πολλές φορές ζούμε σαν να μπορούμε να αναβάλουμε για αργότερα όσα μετράνε πραγματικά. Περιμένουμε να νιώσουμε πιο ασφαλείς, να έχουμε περισσότερα χρήματα ή να έρθει η κατάλληλη στιγμή.
Η ασφάλεια είναι σημαντική. Χρειάζεται να φροντίζουμε τις ανάγκες μας, να προετοιμαζόμαστε για τις δυσκολίες και να σχεδιάζουμε για τα χρόνια που έρχονται. Υπάρχει, όμως, και μια πλευρά της ζωής που δεν χωράει εύκολα σε έναν οικονομικό υπολογισμό: η υγεία μας, η ενέργειά μας και ο χρόνος μας.
Φανταστείτε τρία παράθυρα: των χρημάτων, της υγείας και της ενέργειας. Το παράθυρο των χρημάτων μπορεί να μένει ανοιχτό για πολλά χρόνια. Τα άλλα δύο, όμως, δεν έχουν πάντα την ίδια διάρκεια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι ακολουθούμε την ίδια πορεία ή ότι πρέπει να βιαστούμε να ξοδέψουμε. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο πως θα έχουμε πάντα τις ίδιες δυνατότητες. Ένα ταξίδι, μια δραστηριότητα, μια συνάντηση με αγαπημένους ανθρώπους ή ένα όνειρο μπορεί να είναι οικονομικά εφικτά και αργότερα. Δεν είναι βέβαιο, όμως, ότι τότε θα μπορούμε ή θα θέλουμε να τα χαρούμε με τον ίδιο τρόπο.
Κι όσο περιμένουμε να νιώσουμε απόλυτα ασφαλείς, η ζωή συνεχίζεται. Μέρος όσων αποταμιεύσαμε μπορεί να μείνει αχρησιμοποίητο, ενώ εμπειρίες που θα μας έδιναν χαρά και νόημα να μείνουν για πάντα στο «κάποτε».
Ίσως, λοιπόν, ο οικονομικός σχεδιασμός να μην πρέπει να απαντά μόνο στο ερώτημα «πόσα χρήματα θα χρειαστώ στο μέλλον;». Χρειάζεται να μας βοηθά να αναρωτηθούμε και: «Τι θέλω να μπορώ να κάνω όσο έχω την υγεία, την ενέργεια και τον χρόνο να το χαρώ;»
Η οικονομική ευημερία (financial wellbeing) δεν είναι μόνο να έχουμε χρήματα στην άκρη. Είναι να βρίσκουμε μια ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια του αύριο και στις δυνατότητες του σήμερα.
Να προετοιμαζόμαστε για το μέλλον, χωρίς να αναβάλλουμε διαρκώς τη ζωή. Γιατί η ζωή δεν είναι πρόβα.
